Супрацьстаянне за сквер «Котаўка» скончылася, зараз там назіраецца зацішша, і быццам бы нічога не адбываецца. Аднак гэта зусім не так.

Зялёны партал пагутарыў з Інай Панчкоўскай з прававога аддзела Таварыства «Зялёная сетка», Ігарам Корзунам, каардынатарам кампаніі «Гарадскі Ляснічы», і Андрэем Карпека з Мінскай урбаністычнай платформы пра добраўпарадкаванне сквера, камунікацыю з мясцовымі жыхарамі і дзяржаўнымі органамі і пра тое, хто і за што нясе адказнасць у Котаўцы.

Амаль паўгады цягнулася барацьба за невялічкую зялёную зону ў сталічным Сяльгаспасёлку. Напачатку гэта былі абсалютна нявінныя дзяжурствы мясцовых і экаактывістаў у скверы, перапіска з дзяржаўнымі органамі, спробы наладзіць дыялог з усімі зацікаўленымі бакамі, пошук варыянтаў спыніць высечку дрэваў без стратаў для мясцовых і католікаў. Аднак калі зімой сітуацыя перарасла ў адкрыты сілавы канфлікт, горад вырашыў адступіць: загадаў выдзяліць забудоўшчыку іншы ўчастак, а мясцовым і актывістам пакінуць Котаўку, абавязаўшы апошніх несці адказнасць за сквер.

 

Не так даўно эколагаў папракнулі ў тым, што «атрымаўшы» Котаўку, яны нічога там не робяць. А ці агаворваліся ўмовы, што павінна адбыцца пасля сканчэння канфліктнай сітуацыі?

Ігар: Ды не было ніякіх умоў, акрамя як прытрымлівацца законных патрабаванняў.

 

Іна: Гэта быў не гандаль, як мне падаецца. Выраз Андрэя Шораца наконт такого, што «вы, эколагі, грамадскасць, адстаялі сквер, дык бярыце яго пад апеку і займайцеся ім»...

Ігар: ...і зрабіце з яго прыгожы еўрапейскі парк.

Іна: Хутчэй пінок у наш адрас. Дэманстрацыя шырокага жэсту...

 

Калі не было канкрэтных умоў, што тады зрабілі Таварыства «Зялёная сетка», Мінская убраністычная платформа па добраўпарадкаванні сквера?

Іна: Калі яшчэ ішло супрацьстаянне, мы зрабілі акцэнт на тым, што сярод мясцовых сфарміравана даволі моцнаясупольнасць, з якой можна весці дыялог. Мы не маглі страціць гэтую магчымасць і працягнулі з імі работу па добраўпарадкаванні Котаўкі. Нам хацелася, каб людзі адчувалі сябе гаспадарамі тэрыторыі, побач з якой жывуць, неслі за яе адказнасць.

Ігар: І не проста ўсталяваць малыя архітэктурныя формы ці інфраструктурныя аб'екты кшталту дзіцячай і спартыўнай пляцовак, а разабрацца ў патрэбах мясцовых жыхароў і, сыходзячы з гэтага, зрабіць добраўпарадкаванне.

Гэта тое, чаго не зрабіла адміністрацыя, калі пасадзіла ліпавую алею ўздоўж сцежкі, чым зараз нам дакараюць: маўляў, вы там кусты пасадзілі, а мы дрэвы. Але калі садзілі кусты, мы ж спыталі, дзе і што трэба зрабіць. Імі мы адгарадзілі тэрыторыю сквера па вуліцы Міліярацыйнай ад паркуючыхся аўтамабіляў. А раённая адміністрацыя не пацікавілася, якім чынам жыхары карыстаюцца Котаўкай у тую ці іншую пару года.

 

Вось так у нас працуюць з папяровымі планамі: «Тут сцежка — пасадзім алею», пры гэтым не звяртаючы ўвагу на агульную кампазіцыю сквера, на функцыянал тэрыторыі. Там, дзе была горка, цяпер разбіты кветнік з валунамі. Гэтым самым была аднята адна з функцый Котаўкі, без належнага надання ёй другога значэння.

Наракаюць, што на суботнік адміністрацыі ніхто не прыйшоў. Дык пачакайце, чыя ў гэтым віна? Калі мы арганізоўвалі прыборку з пасадкай кустоў, мясцовыя сабраліся, прынеслі з сабой і сур'ёзны інвентар, і свае пасадачныя матэрыялы. Калі быў Дзень птушак, людзі прыехалі з іншых канцоў горада і былі да таго моманту, пакуль не скончыўся піламатэрыял.

 

А тое, што ў апошнія месяцы ў скверы нічога не адбываецца, на гэта ёсць цалкам аб'ектыўныя прычыны, і нашыя рэсурсы таксама абмежаваныя. Верагодна, у канцы лета, калі скончацца канікулы, актыўнасць ажыве. Але папярэдне трэба будзе ўзгадніць яе з мясцовымі, а таксама план па скверы. І не плоскі на паперы, а ландшафтны праект.

Раз закранулі пытанне суботніка адміністрацыі раёна, атрымоўваецца, яго не ўзгаднілі ні з мясцовымі, ні з эколагамі?

Ігар: Больш таго, ёсць будаўнічая кампанія «Тамбаз», з якой у нас наладзіліся стасункі, і яна таксама разводзіць рукамі на тое, што адбываецца. Бо ўсё ў Котаўцы «Зелянбуд» робіць са свайго разумення, што і як гэта павінна быць. Не падключаюцца да абмеркавання зацікаўленыя бакі: ні мясцовыя, ні забудоўшчык раёна, ні эколагі пасля доўгіх сацыялагічных даследаванняў.

Аднак вясной усё ж удалося правесці сумеснае мерапрыемства і з адміністрацыяй раёна.

Іна: Адміністрацыя Савецкага раёна запрасіла нас як прадстаўнікоў грамадскасці і мясцовых жахароў абмеркаваць далейшыя дзеянні па добраўпарадкаванні Котаўкі. Нам прапанавалі праз 3 дні правесці суботнік, але мы адмовіліся ад прапановы, бо было занадта мала часу, каб сабраць людзей. Прыпанавалі альтэрнатыўную дату праз тыдзень, каб паспець падрыхтаваць пасадачныя матэрыялы і правесці грунтоўную работу ў скверы. Гэтую дамоўленасць мы нават унеслі ў пратакол сустрэчы. Але тым не менш адміністрацыя правяла свой суботнік з пасадкай тых самых ліп.

Эколагам і ўрбаністам удалося дамовіцца з мясцовымі, было праведзена некалькі сустрэч. Які іх вынік?

Іна: За апошнія месяцы зроблена вельмі шмат: свята пад Новы год для мясцовых жыхароў, Дзень птушак з ГА «Ахова птушак Бацькаўшчыны», уборка ў межах руху «Зробім!», пасадка кустоўя, сустрэчы з мясцовымі жыхарамі, каб зразумець іх патрэбы, функцыянальнасць Котаўкі і магчымасці рэалізацыі ідэй.

 

На дадзены момант у адміністрацыі Савецкага раёна і кампаніі «Тамбаз» ёсць дамоўленасць аб распрацоўцы праекта добраўпарадкавання ўсёй тэрыторыі сквера, у якім пазначаныя аб'екты расліннага свету. Мы ўключыліся ў гэты дыялог. Забудоўшчык узяў на сябе абавязак па стварэнні дзіцячай пляцоўкі у Котаўцы.

А чаму  «Тамбаз»  на гэта пагадзіўся?

Андрэй: Гэта яго абавязак як забудоўшчыка раёна. Мы высветлілі, што жыхары супраць пляцоўкі ў запланаваным месцы, яны хочуць бачыць яе ў іншым, больш бяспечным. Бо там побач некалькі аўтадарог, і людзі баяцца, што іх дзеці будуць гуляць занадта блізка да аўтамабіляў. Аднесці дзіцячую пляцоўку далей ад забудовы «Тамбаза» — відавочна, кампрамісны варыянт для жыхароў прыватных дамоў і шматпавярховікаў.

Вялася і гаворка пра пэўны тып пакрыцця, бо ніякага асфальтавання ў Котаўцы людзі не хочуць, а аддаюць перавагу чамусьці мяккаму. Мы прапанавалі для дзіцячай пляцоўкі мульчу з кары. Гэта больш прыемны і эстэтычны на выгляд матэрыял.

 

Ігар: Пры ўсім такое пакрыццё проста аднаўляецца і менш траўманебяспечнае.

Іна: У «Тамбаза» дакладная пазіцыя — не высякаць дрэвы, і адной пляцоўкай усё не абмяжоўваецца. Да яе павінны зрабіць некалькі падыходаў мінімум 3 сцяжынкі, а над ёй будзе цень, дастаткова роўная паверхня і г.д. Гэтыя крытэры трэба ўлічваць.

Андрэй: Так, сапраўды, пляцоўка часткова павінна быць на сонцы, а часткова — у цяні.

На якім этапе праект добраўпарадкавання зараз?

Андрэй: На дадзены момант мы аформілі ўсе пажаданні мясцовых на паперы і накіравалі ў кампанію «Тамбаз». Паралельна распрацавалі прыблізную схему заніравання, якую зараз узгадняюць з жыхарамі. Яны не хочуць маштабных змяненняў у Котаўцы.

Іна: Акрамя сустрэч з сацыёлагамі, архітэктарамі і эколагамі, мы вядзем перамовы з забудоўшчыкам па нашай схеме добраўпарадкавання, па дзіцячай пляцоўцы ад жыхароў. Па плане кампаніі побач з дзіцячай павінна была з’явіцца пляцоўка для дарослых, каб яны маглі займацца, пакуль дзеці капаюцца ў пясочніцы. Жыхары адмовіліся ад гэтага варыянту, прапанаваўшы ўзвесці асобную work-out пляцоўку і асобна дзіцячую.

Андрэй: На наш погляд, гэта вельмі добрая ідэя.

А ці ёсць асабіста ў вас уяўленне пра тое, якім павінны стаць сквер, без прывязкі да ўсякіх праектаў.

Іна: Мне хочацца бачыць дагледжаны сквер, які будзе адпавядаць патрэбам мясцовых жыхароў. Да таго, як назва «Котаўка» загучала ў СМІ, за скверам ніхто не сачыў. Пасля шуміхі «Зелянбуд» стаў маніторыць небяспечныя дрэвы, падраўняў газон і г.д.

Ігар: Я хацеў бы сказаць, што ў справе з Котаўкай была абаронена не толькі зялёная зона — абаронены закон і права грамадзян на выкананне існуючага заканадаўства, на ўдзел у прыняцці рашэнняў.

Сама сітуацыя — гэта квінтэсенцыя таго, што адбываецца з усімі зялёнымі зонамі ў Мінску. У нас адсутнічае інвентарызацыя насаджэнняў, адсутнічае дакладнае разуменне адміністрацый, якія распараджаюцца зялёнымі зонамі, паркамі, бо яны нават не маюць архітэктурных праектаў гэтых тэрыторый.

І калі адміністрацыя кажа, што Котаўка ніколі не меластатуса архітэктурнага аб'екта, дык па такой логіцы нічога не мае. Паглядзіце, што зараз адбываецца з паркам «Дружбы народаў», дзе «Зелянбуд» робіць усё, што заўгодна, са Сляпянскай воднай сістэмай... Хочаце сказаць, у гэтых зон таксама няма архітэктурных праектаў, і можна засаджваць іх кампенсацыйнымі пасадкамі, не зважаючы на кампазіцыю, задумку архітэктараў і распрацоўкі? Гэта ваш догляд за паркамі? Людзі ў «Зелянбудзе» нічога не умеюць рабіць у адносінах да існуючых ландшафтных аб'ектаў.

Андрэй: Ідэальная карціна сквера «Котаўка», у якую хочацца верыць, — што мясцовыя не толькі змаглі адстаяць сквер, але і ўзяць пасільную адказнасць за яго. І гэта не пра функцыі, якія павінны выконваць «Зелянбуд». Гэта пра мэнэджмент Котаўкі.

Раз Ігар закрануў тэму сістэмных памылак, атрымоўваецца, Котаўка стала іх індыкатарам: у парушэнні правоў грамадзян, у добраўпарадкаванні, калі паўсюль ідэальна чыста і роўна, ідэальныя дрэвы, так?

Ігар: Кіёск з поп-корнам, максімальная колькасць лавачак, батут, атракцыёны, а яшчэ шашлычная і шапік з півам — вось гэта сапраўдны парк ва ўяўленні грамадзян. А што такое ландшафтны парк, што парк, які задавальняе не толькі гастранамічныя, фізіялагічныя патрэбы, але і эстэтычныя, разумеюць вельмі мала людзей. Каб адбыліся змены, трэба расказваць, а час ад часу і паказаваць прыклады выдатных паркаў, а таксама аднавіць у нашым горадзе тыя месцы, якія спраектавалі і пабудавалі майстры з Інстытута «Мінскпраект» Зміцер Герашчанка, Мікалай Жлабо і Барыс Юрцін. У свой час яны стваралі сапраўдныя шэдэўры.

а аднаўлення паркаў трэба падыходзіць асцярожна, бо спатрэбіцца не менш часу, чым растуць дрэвы. Вядома, дрэвы можна спілаваць, але, каб стаць раскідзістымі, велічнымі, таполям спатрэбіцца 70 год.

 

У той жа Котаўцы ёсць праблема з загушчанасцю «тэрас», магчыма, варта правесці высечку некаторых дрэваў, але выключна пасля грунтоўнага даследавання, знайсці дрэвы-дамінанты і прыгнечаныя. Аднак той стан насаджэнняў, які мы бачым сёння, — вынік неразумнага догляду. Таму што «Зелянбуд» замест планамернай работы 20 год нічога не робіць са скверамі, а затым прыходзіць і за раз выдаляе 30 дрэваў.

Іна: Мне яшчэ бачыцца памылка ў мэнэджменце з боку адміністрацыі раёна. Цалкам не зразумела прэтэнзія наконт нашай адказнасці па добраўпарадкаванні і ўтрыманні канкрэтнай тэрыторыі. Ад грамадскасці патрабуюць несці абавязкі, у тым ліку фінансавыя, па ўтрыманні сквера. Між іншым для гэтага ёсць профільныя арганізацыі, якім выдзяляюцца бюджэтныя сродкі.

Чаму нам гэта пастаянна прыпадносіцца як невыкананне нашых абавязкаў?

Ігар: Сапраўды, чаму арганізацыі, якія маюць бюджэт на догляд за зялёнымі тэрыторыямі, стараюцца зняць з сябе гэты абавязак? Спачатку перакладае на прыход, які будуе касцёл і павінен сачыць за станам сквера. Прычым участак пад забудову быў выдзелены з парушэннем заканадаўства! А пасля, калі грамадзяне адстойваюць сваё права, ім кажуць: «Тады вы самі ўпарадкуйце гэтую тэрыторыю!»

Што ў бліжэйшых планах па працы са скверам?

Андрэй: Мы — актывісты і валанцёры, нам цікава развіццё гэтай тэрыторыі ў інтарэсах мясцовых жыхароў. Зараз мы працуем на звязку, фарміраванне кам'юніці. Плануем не толькі сустрэчы, гутаркі, але і адукацыйны элемент, а таксама нейкую сумесную працу па стварэнні аб'ектаў для Котаўкі. І гэта не будзе візуальна пампезна, як, відавочна, таго жадае адміністрацыя раёна. Гэта будуць невялікія пераўтварэнні.

Першая сустрэча мясцовых, эколагаў і ўрбаністаў па абмеркаванню добраўпарадкавання сквера

Першая сустрэча мясцовых, эколагаў і ўрбаністаў па абмеркаванню добраўпарадкавання сквера

Мы збіраемся весці перамовы з бізнэсам наконт пошуку сродкаў на стварэнне крэатыўных форм.

А наколькі жыхары самі здольны дамаўляцца паміж сабой і стварыць моцную кам'юніці?

Андрэй: Моцна адчуваецца напружанне паміж жыхарамі прыватнага сектара і высотнай новай забудовы. У ва многім гэта звязана з тым, што з прыватнай забудовы жыхары ці самі, ці іх бацькі саджалі сквер, і адчуваецца пачуццё належнасці ім Котаўкі. А жыхары шматпавярховікаў успрымаюцца прышлымі, новымі людзьмі. Гэта адчувалася ў час агульных сустрэч, былі канфліктныя моманты.

 

Якраз гэта яшчэ адна наша задача — прамадэрыраваць канфлікт і прыйсці да агульнага рашэння. Аднак са свайго вопыту працы з жыхарамі розных мікрараёнаў магу сказаць, што нічога новага ў такіх абставінах няма, гэта цалкам нармальна.

Ці ёсць верагоднасць, што сітуацыя з высечкай дрэваў у Котаўцы паўторыцца?

Іна: Тут я бачу невялікія, але пазітыўныя змяненні. Пасля таго, як «Зелянбуд» пабачыў, які рэзананс выклікаюць намеры высекчы дрэвы, у другі раз яны папярэдзілі нас пра запланаваныя працы і прасілі праінфармаваць мясцовых. Аднак, маючы негатыўны вопыт узаемадзеяння з раённымі «Зелянбудамі» і іншымі профільнымі арганізацыямі па доглядзе за аб'ектамі расліннага свету, мы ставім пад сумненне іх экспертнасць і прафесіяналізм. Таму пільна сочым за працамі, хаця давяраць, вядома, хацелася б.

Ігар: Я лічу, што на ўсе працы па выдаленні дрэваў у Котаўцы трэба накласці мараторый да правядзення якаснага маніторынгу ўсіх аб'ектаў расліннага свету.

Іна: Дзяржаўнага ўліку аб'ектаў расліннага свету. Гэта працэдура, якая павінна праводзіцца раз у 5 год з вядзеннем рабочага дзённіка, куды ўносяцца усе дрэвы з апісаннем іх стану, памераў і г.д. Такой практыкі ў Мінску пакуль не было, ва ўсякім выпадку за апошнія 5 год.

Зараз Таварыства «Зялёная сетка», кампанія «Гарадскі Ляснічы» разам з Інстытутам эксперыментальнай батанікі НАН праводзяць карціраванне аб'ектаў расліннага свету на тэрыторыі сквера.

Ігар: Былі абследаваныя аб'екты, сабраныя дадзеныя, якія перадалі ў Інстытут эксперыментальнай батанікі для верыфікацыі.

Напрыканцы да размовы далучыўся Яраслаў Бекіш, каардынатар Таварыства «Зялёная сетка». Ён адзначыў, што варта, каб кожны сумленна займаўся сваёй справай, і тады ўсё будзе ў парадку.

«Мы гатовы дапамагаць і абмяркоўваць, рабіць прапановы, штосьці рэалізоўваць самастойна і з мясцовымі жыхарамі. Разлічваем на такога ж кшталту адкрытасць і канструктыўнасць з боку раённых і нарадскіх уладаў», — рэзюмаваў ён.

 

Зелёный Портал

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Іна: Дзяржаўнага ўліку аб'ектаў расліннага свету. Гэта працэдура, якая павінна праводзіцца раз у 5 год з вядзеннем рабочага дзённіка, куды ўносяцца усе дрэвы з апісаннем іх стану, памераў і г.д. Такой практыкі ў Мінску пакуль не было, ва ўсякім выпадку за апошнія 5 год.

Зараз Таварыства «Зялёная сетка», кампанія «Гарадскі Ляснічы» разам з Інстытутам эксперыментальнай батанікі НАН праводзяць карціраванне аб'ектаў расліннага свету на тэрыторыі сквера.

Ігар: Былі абследаваныя аб'екты, сабраныя дадзеныя, якія перадалі ў Інстытут эксперыментальнай батанікі для верыфікацыі.

 

Напрыканцы да размовы далучыўся Яраслаў Бекіш, каардынатар Таварыства «Зялёная сетка». Ён адзначыў, што варта, каб кожны сумленна займаўся сваёй справай, і тады ўсё будзе ў парадку.

«Мы гатовы дапамагаць і абмяркоўваць, рабіць прапановы, штосьці рэалізоўваць самастойна і з мясцовымі жыхарамі. Разлічваем на такога ж кшталту адкрытасць і канструктыўнасць з боку раённых і нарадскіх уладаў», — рэзюмаваў ён.

Добавить комментарий


Защитный код
Обновить

Читайте также: